شاخص تكفير حقيقى و احساسى و براى تشخيص تكفير حقيقى از تكفيرهاى احساسى و انتقام‌جوئى و در حقيقت بدون قصد جدى « 1 » بايد مردم بيدار باشند و چه‌اند كند بيدارها ! به نظر مىرسد مهمترين شاخص اين مطلب ، دقت در جهت منافع استعمار ، و نيز دقت در خصوصيات شخص تكفير شده است . اگر شخصى تكفير شد كه همواره روش ضد استعمارى داشته از منافع دنيائى بر كنار است و حتى رياست‌طلبى و خود خواهيش از تكفير كنندگانش كمتر است بايد خيلى دقت كرد و فورا تسليم تكفير نگشت . چون يحتمل كه پشت پرده اين نزاع و اين تكفير دست استعمار در كار بوده و براى كوبيدن رقيب سياسى خويش كه وجهه الهى دارد دست به يك سلسله مسائل احساسى زده باشد و چون مستقيماً نمىتوانسته وجهه ملى اورا از ميان بردارد از راه يك شخص و وجهه مذهبى و ملى ديگرى ( كه روشن بين نيست ) وارد شده و از بهترين راه يعنى كوبيدن مذهب به وسيله خود مذهب استفاده كرده و خواسته رقيب را بى پشتوانه سازد .

--> ( 1 ) - / همچون قسمهاى احساسى و غير جدى كه در قرآن كريم سوگند لغو ناميده شده و حكمى ندارد .